Um trúnað, nærgætni og traust í greiningarvinnu
Í starfi mínu sem ráðgjafi og greinandi fæ ég reglulega aðgang að veruleika sem er ekki minn.
Ég stíg inn í vinnustaði, ferla og samtöl sem hafa þróast yfir langan tíma, oft undir miklu álagi, með óskráðum reglum, venjum og lausnum sem halda hlutunum gangandi.
Þar liggur bæði styrkurinn og ábyrgðin í hlutverkinu.
Að greina vinnu snýst ekki aðeins um að sjá hvað er að gerast, heldur hvernig og af hverju hlutirnir gerast eins og þeir gera. Og til þess þarf meira en greiningartól og ferlakort. Það krefst trausts.
__________________________________________________________________________________________________________________________
Trúnaður er forsenda, ekki aukaatriði
Raunveruleg innsýn fæst aðeins þegar fólk upplifir öryggi.
Öryggi til að segja frá því sem er óljóst, óþægilegt eða einfaldlega „svona af því að það hefur alltaf verið svona“.
Í slíkum samtölum koma oft fram hlutir sem sjást ekki í gögnum eða ferlaskjölum:
- óformlegar lausnir sem fólk hefur þróað til að halda flæði,
- samskiptamynstur sem ýta undir tafir eða tvíverknað,
- ábyrgð sem er dreifð en ekki skýr.
Til þess að þetta komi upp þarf fólk að treysta því að innsýnin verði notuð af ábyrgð, ekki til að benda á einstaklinga, heldur til að skilja kerfið í heild.
Þess vegna er trúnaður ekki eitthvað sem fylgir verkefnum mínum.
Hann er sjálf forsenda þess að greiningin virki.
__________________________________________________________________________________________________________________________
Gestaugað og nærgætni
Að koma inn með ferskt auga er oft það sem gerir hnökranna sýnilega.
En gestaugað er aðeins gagnlegt ef því fylgir nærgætni.
Ég nálgast greiningarvinnu með þeirri hugsun að ég sé gestur í vinnumenningu annarra. Það þýðir að:
- hlusta áður en dregnar eru ályktanir,
- skilja samhengi áður en lausnir eru lagðar til,
- og bera virðingu fyrir því sem hefur virkað, jafnvel þótt það þurfi að breyta því.
Þessi nálgun á rætur bæði í mannfræðilegri aðferðafræði og í hagnýtri ferlagreiningu. Hún byggir á því að sjá fólk, ferla og menningu sem eina heild, ekki aðskilda þætti.
__________________________________________________________________________________________________________________________
Umbætur byggja á trausti
Reynslan hefur kennt mér að umbætur ná aðeins fótfestu þegar fólk upplifir að:
- það sé hlustað af heilindum,
- innsýn þess skipti máli,
- og breytingar séu unnar með fólki, ekki á fólki.
Þegar traust er til staðar verður greiningin dýpri.
Samtölin verða hreinskilnari.
Og lausnirnar raunhæfari.
Þá skapast rými fyrir breytingar sem eru ekki aðeins tæknilegar eða formlegar, heldur lifa í daglegu starfi.
__________________________________________________________________________________________________________________________
Ábyrgð greinandans
Að greina vinnu er ekki hlutlaust verk.
Það er ábyrgð sem fylgir því að fá innsýn í reynslu fólks, áskoranir og viðkvæma punkta í starfsemi.
Fyrir mér felst sú ábyrgð í því að:
- vinna af fagmennsku og virðingu,
- miðla niðurstöðum á uppbyggilegan hátt,
- og tryggja að innsýnin verði grunnur að skýrari flæði, betra samstarfi og raunhæfum umbótum.
Þar mætast traust, nærgætni og heildræn nálgun.
Ef þú vilt kanna hvernig greining og umbótavinna getur farið fram af virðingu fyrir fólki, ferlum og vinnumenningu, er það samtal sem ég tek alvarlega.
Frekari lestur:
Weick, K. E. (1995). Sensemaking in Organizations.
Edmondson, A. (2018). The Fearless Organization.
Schein, E. H. (2013). Humble Inquiry.
Vinnueftirlitið (2021). Sálfélagslegt vinnuumhverfi.
Add comment
Comments